Kanelbullar, oftewel Zweedse kaneelbroodjes, een geliefd baksel dat al generaties lang een belangrijk deel van de Zweedse eetcultuur vormt. Deze heerlijk geurende, zachte broodjes worden vooral geassocieerd met gezelligheid en de beroemde Zweedse koffiepauze, de “fika”. De oorsprong van de kanelbulle (enkelvoud van kanelbullar) ligt in de vroege 20e eeuw, en sindsdien zijn deze kaneelbroodjes een onmisbaar element van de Zweedse keuken geworden.
Oorsprong en Geschiedenis
Kanelbullar hebben hun oorsprong in Zweden rond het begin van de 20e eeuw, vlak na de Eerste Wereldoorlog. Toen de economische omstandigheden in Europa verbeterden, begonnen mensen toegang te krijgen tot luxe ingrediënten zoals suiker, kaneel en boter, die voorheen schaars waren. Bakkers en thuiskoks begonnen te experimenteren met deze nieuwe ingrediënten, en zo ontstonden de eerste kaneelbroodjes.
Het broodje zelf is een variant op het traditionele gistdeeg, dat vaak wordt gebruikt voor andere broodsoorten. Het unieke aan Kanelbullar is de heerlijke vulling van kaneel en suiker, die in het deeg wordt gerold en vervolgens in stukken wordt gesneden. Dit geeft de broodjes hun karakteristieke spiraalvorm. Na het rijzen en bakken kan je de broodjes bestrooien met parelsuiker, wat zorgt voor een knapperige bite en een extra zoete touch.
Hoe maak je Zweedse kaneelbroodjes?
De basisingrediënten voor kanelbullar zijn eenvoudig: bloem, melk, gist, boter, suiker en kaneel. De eenvoud van het recept betekent echter niet dat er geen aandacht nodig is bij het maken ervan. Het deeg wordt eerst gekneed en moet dan rijzen totdat het in omvang verdubbeld is. Dit zorgt voor de luchtigheid van het broodje.
Een belangrijk onderdeel van Kanelbullar is de kaneelsuiker. Deze maak je door kaneel te mengen met suiker en soms ook een beetje boter voor extra smeuïgheid. De kaneelmix smeer je royaal uit op het uitgerolde deeg, dat vervolgens in een strakke rol wordt gewikkeld. De rol wordt in plakjes gesneden en deze worden apart gebakken in de oven tot ze goudbruin zijn.
Wat kanelbullar onderscheidt van andere kaneelbroodjes, zoals de Amerikaanse cinnamon rolls, is het gebruik van parelsuiker in plaats van een glazuur. Deze harde suikerparels geven niet alleen een knapperige textuur, maar zien er ook feestelijk uit.
Een gluten- & lactosevrije Kanelbullar
Hoewel het klassieke recept van kanelbullar weinig verandering nodig heeft, zijn er in de loop der jaren veel variaties op het traditionele broodje ontstaan. Sommige mensen voegen kardemom toe aan het deeg voor een extra laag van smaak, terwijl anderen experimenteren met vullingen zoals amandelpasta of chocolade.
In een gezond voedingspatroon is ook ruimte voor lekker ten opzichte van gezond. Als je de 80/20 regel aanhoudt zit je over het algemeen goed en dan kan een zoete traktatie zo af en toe zeker geen kwaad. Sterker nog door jezelf dat gewoon toe te staan is het makkelijker vol te houden om de 80 % gezond te eten.
Kan je niet goed tegen gluten dan kan je de bloem vervangen door boekweitmeel en/of amandelmeel. Wil je een lagere glycemische lading vervang dan de suiker door kokosbloesemsuiker. En wanneer je het recept lactosevrij wilt maken vervang dan de melk door een plantaardige variant zoals bijvoorbeeld havermelk, sojamelk of amandelmelk.
Het recept dat ik het gebruikt is een variatie op de losse Kanellbular en wordt ook wel Rozenkoek genoemd, komt uit het boek Leven met het jaar. Wil je de klassiek Kanellbullar bakken leg ze dan los op de bakplaat in plaats van samen in een springvorm.
Ingrediënten
- 250 gram bloem
- 1 3/4 dl handwarme melk
- 1/2 eetlepel gist
- 50 gram roomboter
- 1/2 theelepel zout
- 75 gram rietsuiker
- 3 theelepels kaneel
Doe het meel in een kom en maak een kuiltje in het midden.
Los de gist op op in de melk, giet dit in het kuiltje en roer van het midden uit met wat meel tot een slap deeg. Snij de boter in dunne schijfjes en leg deze op het deeg.Strooi vervolgens het zout op de boter.
Laat dit ongeveer een kwartiertje staan tot zich blaasjes hebben gevormd. Tijdens het gisten komt warmte vrij en wordt de boter zacht. Roer nu alles van het midden uit tot een stevig, maar nog kleverig deeg. Strooi het achtergehouden meel op het aanrecht, schep het deeg erop en kneed alles tot een elastisch deeg, dat niet meer aan je handen plakt. Maak een bal van het deeg en leg deze in een kom.
Laat het deeg op kamertemperatuur rijzen totdat het in volume verdubbeld is.
Na het rijzen verdeel je het deeg in 7 porties.
Meng de kaneel door de suiker en strooi het mengsel op het aanrecht.
Rol nu elke portie deeg uit op het suiker/kaneelmengsel tot een slangetje van ongeveer 30 cm.
Rol het slangetje, heel losjes, op. Druk het uiteinde plat en vouw deze onder de ‘roos’.
De eerste roos leg je in het midden van de sprinvorm en de andere er omheen langs de rand.
Doe de springvorm in een zak en laat de Rozenkoek nog 20 minuten rijzen.
Verwarm de oven voor op 200 graden en bak de Rozenkoek een half uurtje in de oven.
Maak direct na het bakken de ring van de springvorm los en laat de Rozenkoek op het rooster afkoelen.
Fika en Kanelbullar
In Zweden spelen kanelbullar een belangrijke rol in het sociale ritueel van “fika”. Fika is een pauze waarin mensen samenkomen om koffie te drinken en iets lekkers te eten, vaak in de middag of ochtend. Het draait niet alleen om het eten en drinken, maar ook om het gezelschap en de tijd nemen om te ontspannen. Hoewel er tijdens fika veel verschillende soorten gebakjes en snacks worden geserveerd, zijn kanelbullar zonder twijfel een van de populairste keuzes.
De Zweedse kaneelbroodjes zijn zo geliefd dat er een nationale feestdag aan is gewijd: 4 oktober is de officiële “Kanelbullens dag” in Zweden. Op deze dag worden door het hele land miljoenen kaneelbroodjes gegeten, en veel mensen nemen de tijd om ze zelf thuis te bakken.
Kanelbullar zijn niet alleen een heerlijk gebakje, maar ook een symbool van de Zweedse cultuur en gastvrijheid. Ze brengen mensen samen tijdens fika, creëren een moment van rust en vreugde, en zijn een herinnering aan de eenvoudige genoegens van het leven. Of je nu in Zweden woont of ergens anders in de wereld, een warme kanelbulle met een kop koffie is een ervaring die je niet wilt missen.